فرید بھنڈار

''بھاء شپیا تُسیں مُنڈیاں نوں ای کھڑدے او ماسی سرگھی ول

سانوں پڑدہ کراؤندے او''

''چھڈ رہن دے ماسی سرگھی نُوں

میں کیوں روزہ رکھاواں تہانوں بے رمضانا''

''بُرجُو تے جدوں وی اوتھوں آوے

لگدائے روزہ کھول کے آیائے''

''چھڈ بِینیئے پِھینیئے ماسیاں ہور بتھیریاں نیں

مہینے ہور وی یاراں نیں''

''ایڈا اُچا نک اے ایہدا

پِھینی کیویں کر چھڈی جے بھاء''

''رہن دے گاجو ناساں چَوڑِئیے''

''ایہدا تے نک سانوں لبھدا ای نہیں

لگدائے مُلکوں باہر چلا گیائے

ناساں کِتھے نیں جیہڑیاں چَوڑیاں کر چھڈیاں جے''

''ساہ تے لین دے ایہنوں بِینیئے

مینوں وی

سائیں رکھا نہ کر کے مینوں ٹور دینا تُساں ایتھوں''

''چِر ہو گیائے سائیں رکّھے نوں آیاں بھاء''

''اوہدے آیوں باجھ تُساں تے سڑک دھمال نہ پاونی ہوئی''

''پاواں گئیاں

گھروں کڈِھیاں جاون تے راضی جاں ساریاں ہو گئیاں''

''چلو اُڈیک لینے آں اوہ گھڑی وی

اج مِلیا جے سائیں مینوں''

''کتھے؟''

''ماسی سُجان پور ول گیاں نا میں تے راہ وِچ''

''لَے ماسی ہور اِک آ گئی بتھیریاں تیریاں وِچوں بِینی''

''اوہ کِتھے آوندی اے

چراں پِچھوں اج میں وی گیاں''

ناں ایہہ اوہدا تُساں ای رکھیا ہونا اے بھاء شپیا''

''میں تے گاجو آپ اوہنوں اج پچُھ بیٹھاں

ماسی تہانوں سجان پور کیوں آہندائے لوک''

''پھیر؟''

''کہانی ٹُر پئی''

''سناؤ نا سانوں نک ساڈے رگڑائی آوندے او''

'چھیڑ نہیوں ایہہ میری شپیا ناں ای'

'شہر دا ناں ایہہ تے لگدائے'

'پچھے اوہ رہ گیا ادھا

ادھا نال میں لے آئی'

'کیہ'

'شہر'

'کتھے جے؟'

'ایہہ تیرے ساہمنے'

'تُسیں تے پُورے او'

'بھرتی بڑی پئی او شپیا پُوری نہیں گئی

کوء چِھک چِھک

کوء چھک چِھک

چِھینا سرنا جھاکو لاڑی جینتی پور'

'کیہڑی گڈی چاڑھن لگے او مینوں ماسی'

'چڑھ گیائیں بیٹھا رہو

زنجیر ای کِھچ کھلوویں اوکھا ہو کے متے

اوہ ویکھ کون ای'

'کون ماسی'

'پیو ای میرا

مُونہہ اپنا نہیں سُو ہور ای او:

'جھانِیئے میں تے گیا

جاؤ تُسیں وی ماں دِھی دوئے

اوہ آ گئے جے'

پنجاں چھیئاں دی ہوساں میں

حد چھیاں ستاں دی

گِچی میری پیو نے گُھٹی، آنے باہر آ گئے

ساہ وِچے رہ گیا،

پھیر نہیں پتہ کیہ ہویا

اُٹھی آں خبرے کدوں

ویہنی آں پیو ڈِھڈ پرنے

لہو وگ سُکائے

ماں پرے پئی اے ننگی

گِچی اوہدی وی گُھٹ پیو نے چھڈی ہونی اے،

بے تھوہی ہو نِکل پئی آں

گھر سارے کُھلے پئے نیں

لہو لوتھ کتے لُوسیا بُوہا

کاں کُتا وی کوئی نہ

گِرج کوئی کِتے کِتے

ڈِگدی ڈَھیندی کُھوہ کول آئی آں

سُکی جِیبھ لَے

پانی جھاکن اُلری آں

وِچ جا پئی آں

پانی کوئی نہ، مِٹی اے گِلی کُولی

ویکھاں تے ساہمنے پھنیئر کُنڈلی ماری بیٹھائے

ڈر مینوں اُکّا نہیں لگا

بس مُونہوں نِکلیائے 'پانی'

پھنیئر ہِلیائے پوچھل مِٹی وِچ واڑی اے

ویکھاں پانی رِسے پیا

بُک بھر پِیتائے ٹھنڈ پئی اے

اوہنے پھن ہلاریائے:

'کھا وی لے کُجھ'

میں وی سِر ماریائے

پُوچھل اونویں گڈِیوس

کڈھیوس آلو جیہا اِک باہر آگیائے اِکے سنگھاڑا

میں پھڑیائے چک ماریائے

کوڑا

'تُھکیں نہ کھا لے سارا'

اندر لنگھا گئی آں مُونہہ مِٹھا ہوندا گیائے

کیہ کھنڈ شہت نال ہونائے

'دَب جِتھے آئی آ گِلی مِٹی لا لے'

میں لائی اے پِیڑ وی ہولی ہولی مُک گئی

'تُوں کون ایں'

'اوہا جو ویہنی ایں پئی'

'مینوں تیرے کولوں ڈر وی نہیں پیا آوندا'

'ڈر ہووے تے آوے

کُڑتن پھکی او جیہڑی باہر اوہ ڈر بُھلا گئی او

ہُن زہر لنگھایائی میرا جیہڑا رہندا اوہنے لاہیائے'

'ایتھے کیوں بیٹھا ہویائیں'

'کہانی سُنی ہونی او سپ تے کھجانے دی

کھجانے تے بیٹھا ہویاں میں'

'کیہڑا کھجانہ'

'ایہہ کُھوہ'

'کیہدا اے'

'کِسے دا نہیں'

'ایہدا آہو پانی جو کوئی نہ ہویا'

'پانی کُھوہاں وِچ ہوندا ہا جد کِسے دے ناہیں آہے

جدوکے مالکیاں دے بُتے ٹُھکے نیں بھوئیں پٹواری گئی اے

تدوکے کُھوہ سبھ سُک گئے

ہُن پانی کوئی نہیں

مَلّ مالھ پئی بھوندی اے

دھن وگ پیلیاں پِیچی آؤندائے'

شپیا رات میں اوتھے ای سُتی آں

دِن چڑھیائے

پھنیئر مُونہہ تے جِیبھ پھیر جگایائے مینوں

اُپروں واج پئی اے

بَلیئے پلم رسے نال اُپر آ جا

نال ای رسّا لمک پیائے

میں اجھکاں

'رسّا نہیوں پُوچھ ای میری

پلم تے چڑھ جا'

'پر میں تے رہنا اے نال تہاڈے'

'رہی دا نال نہیں نال رکھیدائے'

پلمیائے رسّا میں

ہولی ہولی سرکدا کُھوہوں باہر ہو گیائے

ویکھاں تے چاچا بچنا

پگ وٹائی ہوئی سی اوہنے پیو میرے نال

رسّا ول اوہنے گھوڑی تے رکھیائے مینوں مگر بٹھایائے

پِنڈ دُور سی اوہناں دا

شام پئی گھر چاچے دے اپڑ گئی آں

چھی مہینے چاچی سانبھیائے نال سوایائے

ہتھیں کھوایائے

مَٹّھا ہویائے جاں رَولا رتا

بہال گھوڑی تے چاچے واہگے لاہیائے

ساری گل اِک کمپ والی نوں دسیوس

سِر تے میرے ہتھ پھیردا

چاچا بچنا گھوڑی چڑھ گیائے

اتھرُو ٹَھلدا پرت گیائے،

ترونہہ دِناں پِچھوں دادے میرے دا بھرا آ گیائے

امبرسروں اوہ اُٹھ لہور سی آیا ہویا

'روز میں آوناں پیو تیرے نوں لبھدا، کتھے ای'

کیہ دساں میں آہنی آں کوئی پتہ نہیں مینوں،

اوہ شہر لیایائے

پڑھنے پئی آں کم وی سارے سِکھے نیں

کتن پروون

چَھٹن پِیہن پکاون بال سمھالن

وڈی ہوئی آں جاچیائے پوترے نال ویاہن تے مینوں

تُلیا بیٹھائے،

دسدی کیہ میں اوہنوں

بے نکاحیا کون میں رکھیا نال ہویائے،

گھر چھڈ نِکل گئی آں

جگ پِھری آں شپیا

سُکے کُھوہوں اَنّ پانی مِلدا آیائے''

''تہانوں تے مِلدا جو آیائے اوہ مُکنا ای کوئی نہیں

اسیں کیہ کرئیے دسو ماسی'' میں آکھیا

''اُٹھ دھن سُکائیے کُھوہاں چوں

پانی پرت پوے''