فرید بھنڈار

تھاں 

جنگل دا اِک ٹِبّہ

پہلا انگ

تھاں  -جنگل وِچ اِک ٹِبّہ

ویلا  - شام

(اِک اوازار جیہا بُڈھڑا سٹیج اُتے آوندا اے)

کھوتا:  میں جانناں تسیں آکھسو ایہدا ناں پتہ پُچھ کے کِسے کیہ لینا اے- پر اج بڑا خاص دیہاڑ اے- اج میرے سِر تے وڈا بھار اے- اج پہلی واری میری قوم نے ایہو جیہا کم مینوں سونپیا اے- مینوں آپنے آپ تے مان اے- اج میرے وڈ وڈیرے وی جے جیوندے ہوندے تے اوہناں نوں وی آپنے پُتر دا مان ہوندا- دھن بھاگ نیں میرے- ہُن اجازت دیو تے میں آپنے آپ وِچ آن کے دساں - میں ہُنے تہانوں آپنا جانیا بُجھیا مہاندرا وکھاؤناں، میرا جُگاں پُرانا مہاندرا، جیہدے پاروں خلقت مینوں نِنددی آئی اے تے میرے تے ہسدی آئی اے- (پِڑ دی اِک نُکر وَل سینت کر کے) اوہدھروں ویکھو- (سٹیجوں باہر جاندا اے تے کھوتے دی جھاکی لا کے آ جاندا اے) سیان لیا جے، کوئی اوکھا تے نہیں - میں آں کھوتا- میرے ناں تے لوک جھلیاں گلاں معاف کر چھڈدے نیں - اکھان تے کہانیاں گھڑدے نیں - میں نمانا کِسے ولوں اکھ میلی نہیں کردا- مینوں آپنے آپ دی پچھان اے نا- مینوں تہاڈی وی پچھان اے-

مُڈھ قدیم توں ایس تھڑے اُتے بندے دی ورتی واپری اوہدے گِلے گزارشاں کھیڈ کے پکار کے پئے دسیندے نیں - کوئی مُنڈا کُڑی، کوئی بادشاہزادہ تے بادشاہزادی، کوئی ہیرو تے وِلن، داس تے دیوتے، مدان مارن والے تے مدان ہارن والے، سبھ آئے تے آپو آپنیاں کہانیاں کر کر تہاڈیاں دِلاں وِچ ہمدردی جگا گئے مردؤ ودھا گئے- خیالاں نوں چِننگ لا گئے- تساں اوہناں نوں چوکھا وقت دِتا- اسیں چُپ کر کے حوصلے نال پیا اُڈیکیا- اج ساڈی واری اے- اج تھوڑا جیہا مہنگا وقت تہاڈا اساں وی لینا اے- ساڈے دِل وِچ کوئی غصہ نہیں، کوئی میل نہیں - اساں آپنے معاملے تہاڈے ساہمنے چا دھرنے نیں - نتارا تساں کرنا اے- نتارا کریئے تے دِل کرڑا رکھیے، نِرپکھ رکھیے- منصفی دا پَھل دین والی رب دی جناب اے-

تھوڑے چِر تائیں ایتھے ساڈی اِک ایمرجینسی میٹنگ ہون والی اے- مینوں آکھیو نیں بئی کمیٹی دے ممبراں نال تہاڈی جان پچھان کرا دیاں - خبرے میں چنگا جانو آں اوہناں دا ایس کر کے- 

ایہہ ایمرجینسی میٹنگ اے- آدر بھاء نال بیٹھیو- (ڈھول دا واج) لؤ ویکھو کون آیا جے-

(اِک تگڑا جیہا بُڈھڑا اندر آؤندا اے)

شیر: مینوں ویکھ کے تسیں بھونچل گئے ہونے او- کیوں نہ ہووے- میں آپنے جیہا کوئی ہور نہیں ڈِٹھا- پر تُسیں کوئی فکر نہ کرو- ایس ویلے کوئی خطرہ نہیں - اساں سَونہہ کھاہدی ہوئی اے بئی جد توڑی میٹنگ مُک نہ لوے تے سارے گھروگھریں نہ ٹُر جاون اساں صُلح صفائی رکھنی اے- تہانوں ہے نا اعتبار میرے تے؟ کہ نہیں؟

کھوتا:  گل ایہہ اے بئی جے سونہہ نہ کھاہدی ہوندی تے میں نٹھ کے دساں کوہاں تے جا کھلوندا- خبرے تیرا اعتبار کرنا چاہیدا اے کہ نہیں - کہ اعتبار کرنا ای نہیں چاہیدا کِسے دا-

شیر:  میں قسم کھاہدی ہوئی اے- آپنی قوم دے مان تران دی- آپنی قوم دے بلکار تے عقل دی- میں قول دِتا اے- جے ہُن قول ہاراں تے مینوں وڈیاں دی مار وگ جانی اے تے میرا ککھ نہیں رہنا-

کھوتا:  آہو بئی سچ اے- بندہ توں سیانا ایں - ہلا ہُن پھیر اصلا پا لے- میرا مطلب اے آپنی جھاکی پا کے وکھا ساریاں نوں - میری ڈیوٹی اے نا جان پچھان کراؤن تے-

شیر:  جیویں آکھنا ایں بئی- تیرا حکم اے-

  (سٹیجوں باہر جاندا اے- شیر دی جھاکی لا کے مُڑ کھوتے کول آن کھلوندا اے- کھوتے آپنی جھاکی لاہ کے کُھونڈے اُتے ٹنگ چھڈی اے بئی سارے ویکھ لین)

کھوتا:   بس ٹھیک اے- کیا شاناں نیں تیریاں او شیرا- کیڈا تگڑا جانور ایں توں وی- تیرے ترکھے دند، تیرے نونہاں دِیاں داتریاں - تیرے پَٹھیاں دا زور- جیو بھئی- مینوں مان اے تیرے تے-

شیر:  رہن دے ایہہ خرافات- ویہندا نہیں میں کیڈا بُڈھا آں - دند میرے کوئی نہیں - بس اگلے چار رہ گئے نیں - نَونہہ میرے کُھنڈے ہو گئے نیں - ہاضمہ میرا خراب رہندا اے- جوڑاں میریاں وِچ پِیڑ پے گئی اے-

کھوتا:  جان دے یار-

شیر:  میری جھاکی بس تیرے مطلب لئی ٹھیک اے- بونگیاں دا تراہ کڈھن لئی- وِچوں تے میں جانناں نا کیہ حال اے میرا-

کھوتا:  مینوں اُکا اعتبار نہیں تیریاں گلاں تے- توں چنگا بھلا تگڑا ایں، کھچرا تے مکرا- میں نہیں دھوکھا کھاندا تیریاں گلاں توں -

شیر:  کھوتا کھوتا ای ہوندا اے- بَونگا (پینترا بدل کے) معاف کریں مینوں - جے میں تگڑا ہوندا تے اج ایتھے نہ آؤندا- میرے اُتے اوکھی بنی اے- مینوں وی خطرہ اے-

کھوتا:  مینوں نہیں سی پتہ شیراں نوں وی تراہ ہوندا اے- سچی مچی تُوں چھہہ نہیں لا سکدا؟ چھال مار کے ڈھا نہیں سکدا؟ بُرکی نہیں کر سکدا اگلے دی؟ کجھ وی نہیں؟

شیر:  میں خالی سک دے شورے تے جیوناں -

کھوتا:  توں کوئی راہ وِچ ہور وی آؤندا ڈٹھا اے-

شیر:  آہو- پر میرے دل وِچ اجے خیال وی نہیں آیا تے اوہ پرچھاواں جیہا جنگل وِچ چھائیں مائیں ہو گیا کیدھرے- جھلّے، اجے وی ڈردے نیں میرے کولوں!

کھوتا:  (سورج ول ویکھدا اے)- سورج تھاں سر آگیا اے- بس ہن آئے کہ آئے سارے -(ترکھا جیہا ڈھول وجدا اے)- ایہہ کون آیا جے؟

کُتا:  میں سلام کر سکناں؟

کھوتا:  ایہہ تے باہر دا بندہ اے- سانوں بپتا پئی ہوئی اے بھئی توں چُپ کر کے لنگھ جا، جھبدے-

شیر:  توں ایویں نہ کِسے نوں باہرلا بنائی آ- پُچھ تے لے کیوں آیا اے- پُچھ ایہنوں پتہ اے کجھ واپری دا-

کُتا:  مینوں ککھ پتہ نہیں - اینا پتہ اے بئی جے توں میرے تھاں ہوندوں، تے توں چھڈ چھڈا کے لانبھے رہندوں سبھ کجھ-

کھوتا:  رہن دے، وڈا آیا اے- میاں! سانوں ایتھے سبھ کجھ ہضم کرنا پیندا اے چکھ کے سٹ نہیں سکدے اسیں - جو پوے سو سہنی پیندی اے-

کُتا:  بدی نال نِباہ ساری عمر تے نہیں نہ کیتا جاندا- کِسے ویلے بندہ بغاوت کردا اے یا اُٹھ نسدا اے-

شیر:  توں نس کے آیاں ایں نا ڈرپوکا! کھوتیا مینوں ایہدی ذات دس چھیتی نہیں تے ہور کجھ سُندے او میرے مونہوں -

کھوتا:   ہلا پا لے بئی آپنا اصلا تے دس شیر ہوراں نوں کون ایں توں؟

شیر:  حد مُکی پئی اے-  ڈردا وی نہیں میرے کولوں -

کُتا:  میں اوازار ہو چُکیاں - میرے ولوں ہو جائے جو ہونا اے- میرے نال وی تے ہورناں نال وی

  (باہر جاندا اے تے جھبدے جھاکی بنھ کے آجاندا اے- شیر کھوتے توں تھلے آپنی جھاکی ٹنگ دیندا اے)

کھوتا:  تیرا کِسے دھیان نہیں کیتا اوئے کدیں - تینوں کدیں کوئی دنیا دے سُکھ ہنڈاؤن دی ویہل نہیں لگی-

کُتا:  جے توں وی کِسے دا نوکر ہوندوں تے اج تیرا سارا ملوک ڈھنگ تے سہج سبھا تِتر ہو جانا سی- مینوں سویرے کھابا پاؤندے سن، تے ساری رات پہرے تے کھلیاری رکھدے سن-

شیر:  ہور بئی؟

کُتا:  اوہناں دے چوکیدار وی اکھ لا لیندے سن- پر میرا اندرلا جاگدا اے نا- مینوں کرنا ای پیندا سی- نسنا ای پیندا سی چارے پاسے پاگلاں ہار، تے بھونک بھونک کے اوہناں دی آپنی قوم دیاں بندیاں نوں پرے کرنا پیندا سی-

کھوتا:  اوہ راتیں آپنی قوم دیاں بندیاں نوں ویکھنا نہیں چاہوندے؟

کُتا:  نہیں - راتیں اوہ کِسے نوں نہیں چاہوندے- مینوں وی نہیں - جے میں کدیں بیڈ روم دے کول چلیاں جاناں تے میرے نال لتولتِیں تے گالو گالِیں - اوہ کرنی بئی کیہ دساں -

شیر:  بس جی اوہو گل- حکم اوہناں دا تے منن تہاڈا- پئے بھگتو کُتے خان جی دھن بھاگ تہاڈے-

کُتا:  میں تہاڈا وی ویکھیا اے وِچلاحال ساریاں دا- جو تیرے دادے نال چِڑی گھر وِچ ہوندی رہی اے میں اکھیں ویہندا رہیاں - اوسے رسم چلائی اے ایہہ، جھلیاں دے پیو نیں –

شیر:  میں تیریاں ہڈیاں دا چورماں کر چھڈساں ای اوئے جے ہور اِک حرف وی مونہوں کڈھیو ای تے- ڈھیر ہو گئی اے-

کھوتا:  اساں سونہہ کھاہدی ہوئی اے بئی- بُھلیں نہ-

شیر:   اوئے ایہہ کوئی ممبر اے کمیٹی دا- ایہدا کیہ اے-

کھوتا:  (کُتے نال) کیوں بئی- کیہ حال اے پھیر……

کُتا:   پتلا پانی- کوئی امید نہیں -

کھوتا:  فکر نہ کر توں - لؤ جی میں کُتے ہوراں نوں کمیٹی وِچ ابزرور کر کے سد لیناں -

شیر:  اوہ کس کارِیں - ایہنوں نہ جنگل دا پتہ اے نہ جنگل دی رہت بہت تے رِیت رواج دا-

کھوتا:  اوہ ایسے کر کے تے سانوں فائدہ اے ایہدا- ایہنوں نہیں اسیں ایتھوں جان دینا-

کُتا:  مہربانی بئی تہاڈی، کمیٹی وِچ بہاؤن لئی- کھوتے جی! تسیں ڈھیر سیانے تے وڈے دل دے بندے او-

  (ڈھول وجدا اے)

کھوتا:  ہُن بجھو کون آیا اے-

مائی گھڑیالن:  سلام اے- ہائے ہائے کِڈی اوکھی چڑھائی اے اوتری- وے تساں ایتھے کیوں میٹنگ رکھی اے، ٹبے دی ٹِیسی تے- کِتے دریا دے بنے تے رکھو ہا- نہ ہوا ایتھے نہ گُھٹ پانی دا- میرا تے ساہ پیا گھٹیندا اے-

شیر:  جدوں اوکھی بنے تے سکھالاں بُھل جائی دیاں نیں بی بی! بس دند تیز کرو آپنے تے ظالماں دی بیخ  پٹ چھڈو-

کھوتا:  گھر والا کتھے اے تیرا- اوہ کیوں نہیں آیا؟

کُتا:  تسیں وی جوڑے جوڑے بلاؤندے او میٹنگاں وِچ-

مائی:  اوہ تگڑا نہیں - یار دوست لے گئے سن ”پکنک“ کرن نوں - آکھا نہیں نا موڑیا جاندا اوہناں دا-

کھوتا:  بس اسیں ہُنے شروع کرنے آں - توں آپنا اصلا پا کے دنیا نوں وکھا دے-

  (اوہ جاندی اے- کُتا آپنی جھاکی ٹنگدا اے-مائی آؤندی اے-)

مائی:  وے اڑیا! میں ماں آں - مینوں چھیتی جانا پینا اے گھر- آدمی میرے نوں راتیں نیندر نہیں پیندی- تسیں شروع کیوں نہیں کردے بِیبا! میں جانا اے چھیتی گھر-

شیرا:  ایہناں لوکاں کولوں تسیں قوم دی بھلیائی لوڑدے او- کملی رن! ہُن بند کر آپنی تُر تُر تے ساڈی سُن-

کُتا:  زنانیاں دی بھسوڑی ای ہوندی اے ہر تھاں - کیڈی اوکھی بنی ہووے بھاویں، ایہہ آپنے نِکے نِکے کسِیدے کڈھ بہن گِیاں -

کھوتا:  بس ہن اِک ہور ممبر دی اڈیک اے- بھجدا آؤندا ہونا اے- ہمیش ای لیٹ ہوندا اے- تے پھیر آن کے دلیلاں دے ڈھیر لاؤندا اے- بہانے نِرے-

گِدڑ:  (ہفیا ہویا اے)…… او پانی دا گُھٹ دینا مینوں - ہوا چھڈیو- اوئے ہوئے- گل نہیں کیتی جاندی میتھوں -

مائی:  میں آکھیا ہئی نا- کِتے دریا دے کندھی تے رکھدے میٹنگ ارام نال-

کھوتا:  (گِدڑ نال)…… کیوں بئی کیہ گل اے؟

شیر:  راہ وِچ ہویا اے کجھ؟

گِدڑ:  توبہ توبہ- اِک شیر نے چھوٹ لائی میرے مگر- میری جان لؤ سی اوہ- میں جاننا نا- ساڈے نال نہیں کوئی ہتھ کر سکدا-

کُتا:  (ٹِچکر نال)…… تیرے مگر؟ ہونا اے کوئی جھلا- تیرے مگر پے کے ایویں وقت ای وران کرنا اے نا-

گِدڑ:  تہاڈی پبلسٹی اُکا ای نکمی اے جناب! اوہنوں پتہ ای نہیں سی سونہہ دا- میں دسیا تے اوہنے مخول سمجھیا- میں اوہدے اگے واسطہ پایا بئی بھائیا آپے چل کے ویکھ لے میٹنگ وِچ- اج دی شُبھ دیہاڑ تے شیر بکری اِک گھاٹ پانی پِیندے نیں نا پئے-

مائی:  کھوتے جی! ایہہ تے تہاڈی ذمے واری اے نا جے مینوں کِسے کجھ آکھیا تے میں تہانوں نہیں جے چھڈنا، آ-

شیر:  میری بُھل اے- اوہنوں دسنا یاد نہیں رہیا مینوں -

گِدڑ:  (شیر نال)……تینوں شرم آونی چاہیدی اے- ایہو جیہا حافظہ اے تیرا-

کُتا:  (شیر نال)…… ایہنوں باہر کڈھ دینا چاہیدا اے ایتھوں -

کھوتا:  (شیر نال)……توں ہُنے جا تُرت- اوہنوں گچیوں جا کے نپ- اوہدی گچی مروڑ کے اوہنوں تھاؤں مار کے آ- پھیر اوہنوں سمجھ آوسی آ-

شیر:  ساڈی سونہہ کیدھر گئی اوئے-

کھوتا:  کوئی نہ کوئی کُھندر ہوندی اے نا قولاں قسماں وِچ باہر نکلن دی وی-

مائی:  میٹنگ مُکا کے چلا جاوے- بتھیرا ویلا اے- تُسیں شروع کرو ہُن-

گِدڑ:  جیہڑی میرے نال ہوئی اے میں نہیں بُھل سکدا-

کھوتا:  ہلا بئی پھیر- توں آپنا اصلی روپ وکھا ساریاں نوں -

گِدڑ:  جیویں توں آکھنا ایں -

(باہر جاندا اے- مائی آپنی جھاکی ٹنگدی اے- گِدڑ آؤندا اے)

ساؤو تے سوانیو! گِدڑ دی پچھان کوئی اوکھی گل نہیں - نہ تے میری شکل ویکھ کے پیار آؤندا اے بہتا کِسے نوں - تے نہ ای وجود ولوں میں کوئی پہلوان آں - ایہہ تھوڑاں میرے اندر دے روگ بنے رہے نیں مدتاں تھیں - مینوں اخیر آپنی عقل تیز کرنی پئی- ہُن میں آپنی عقل دا کھٹیا کھاناں - جدوں لوڑ ہووے، جیویں لوڑ ہووے، میں آپنی عقل ورتناں - تے اج اسیں حوصلہ کر کے بڑا وڈا فیصلہ کرن ایتھے آئے آں - میں دعا منگناں بئی عرشاں توں کُل نبِیاں دی امداد آوے تے ساڈا اوکھا ویلا ٹلے-

کُتا:  ڈاہڈی سوہنی تقریر کردا اے میرے مالک ہار- جیبھ آپنی کولوں واہوا کم لیندا اے-

شیر:  (گِدڑ نال)…… بس جی پھیر تسیں چئیرمین دی کرسی تے آ جاوو-

مائی:  آہو ٹھیک اے- میں وی ایہو چاہنی آں -

کھوتا:  بس مُک گئی گل ایہہ- سبھ دا فیصلہ اے- میں ایجنڈا شروع کراں -

گِدڑ:  پڑھ بئی- سارے دھیان نال بئی او-

کُتا:  ہولی ہولی پڑھیں - سہج نال- حرف حرف نکھیڑ کے- بھگھل نہ ہو جاویں -

مائی:  وے پہلوں کوئی اللہ رسول دا ناں تے لے لوو-

شیر:  آہو بئی- ایہہ تے ضروری گل اے نا مڈھلی- کھوتیو! ہو جاؤ شروع خیر نال-

کھوتا:  مینوں رب نال گل کرن دا ول نہیں - کوئی ہور ای ایہہ کم کرے تاں چنگا اے- جیہنوں تقریر واہوا آؤندی ہووے-

کُتا:  آہو بئی گل پورے وسواس نال ہونی چاہیدی اے جے رب ہوریں سمجھ جان بئی ساڈے اُتے واقعی اوکھی بن گئی اے-

گِدڑ:  او چھڈو ایہہ خرافات…… (سہج نال) بی بی! تسیں ساڈے تے اِک مہربانی کرو کھاں -

مائی:  دسو جی- جم جم کہ

گِدڑ:  سنو پھیر- جنیاں گلاں آؤندیاں جے نا کر چھڈو- مِٹھا بول بولنا، مِٹھا تے ٹُھکواں - واج ذرا دُکھی جیہی کڈھنا- جیویں گواچے ایانے دی نکلدی اے- ذرا تِھڑک کے بولو نا تے پھیر اوہدی رحمت مونہہ نہیں پھیردی- پر بہتا معصوم وی نہ بنیو- متے اوہ سمجھے تسیں بیوقوف ای او- گل اوہ جیہڑی اگلے نوں منا کے چھڈے- اوہدی مہر دی ڈاہڈی لوڑ اے- لو بیلیو! ہن میں وی آپنی جھاکی کھونڈے ٹنگن لگا جے- اج ساریاں تے بپتا پئی اے- ایہہ سمجھو ساڈی سانجھ دا نشان اے-

(کھونڈے کول جا کے ساریاں توں اُتے آپنی جھاکی ٹنگ دیندا اے)

کھوتا:  توں شروع کر تے اسیں سارے رلنے آں - واج ذرا اُچی ہوسی نا تے رب ہوریں آپے پاسا پرتسن کہ……

کُتا:  ایویں اوہنوں گرمی نہ دیوا دیا جے- کیتی کترائی کھوہ وِچ پے جاوے-

شیر:  ایسے کر کے تے زنانی نوں اگے کیتا اے اسیں - ایس گل دا تے پاس کرسن رب ہوریں -

گِدڑ:  چھیتی کرو بئی- میں چھیتی کرنا چاہوناں -

مائی:  (آپنے آپ نوں سنبھال کے عاجزی نال)…… یا اللہ! آپنی رحمت دا بدل پا- چڑھدے ساون دا بدّل تیریاں رحمتاں - سانوں تیری مدد دی لوڑ اے- اساں ظالماں نال ٹکر لینی اے- سانوں آپنی جناب وِچوں بھورا جِنی عقل بخش دے-

سارے:  اوئے وَیریو- ظالمو!

مائی:  (عام واج وِچ)…… ہُن مینوں تے پتہ نہیں نا پورا بئی ساڈے اُتے بنی کیہ اے- کھوتے ہوریں پڑھن دعا اگوں -

کھوتا:  خبرے تہاڈے دل وِچ میرا کیہ درجہ اے- میں تے جانناں میں کم آؤن والا کُھلے دِل دا سِدھا سادا بندہ آں - مُکدی ایہہ بئی میں کوئی شے نہیں -

شیر:  اساں ایہہ تے نہیں سی آکھیا بئی آپنے سوہلے گاؤن لگ پَو-

کھوتا:  چنگا بئی لؤ مُڑ……(ہیک لا کے)…… اول نور بنیا-

کُتا:  (ہیک نال)……پہلوں واء بنی-

گِدڑ:  (ہیک نال)……پہلوں جناور بنے-

مائی:  (ہیک لا کے)……پھیر پانی بنیا-

شیر:  (ہیک لا کے)……پھیر دھرت بنی-

کھوتا:  (ہیک لا کے)…… پھل، خشبواں - ون سونیاں رُتاں -

مائی:  (ہیک لا کے)……پھیر مچھیاں آئیاں - گول، تنکریاں، لمِیاں -

شیر:  (ہیک لا کے)…… پھیر بدّل، پینگھ دے رنگ تے جھالاں -

کھوتا:  پر بندے دا ناں تے آیا ای نہیں ایس ساری کہانی وِچ-

مائی:  اوہ خواہ مخواہ- سانوں کیہ لگے بندے نال-

شیر:  نہیں - بندے ہوندے نیں - میں جُو جانناں -

کُتا:  میں دِلوں وجہوں نوکری کیتی اے اوہناں دی- مینوں اوہناں ظالماں دے ٹُھڈے دھپھے نہیں بُھلدے جیہڑے میرے لک تے ورھے نیں -

گِدڑ:  کھوتا جی! تساں بندیاں دا ذکر تے کیتا سی!

کھوتا:  جیہڑا گویڑ تھوڑا کو اسیں لایا اے مخلوق دے جمن بارے اوہدے وِچ بندے دا تے ناں ای نہیں آؤندا کِتے- خبرے ایہہ کیدھروں آ وڑدے نیں تے کیدھر نوں وگ جاندے نیں - جانوراں دیاں سدھراں ڈھا ڈھیری کر جاندے نیں - اوہناں دا امن چین برباد کر جاندے نیں -

شیر:  اصل گل تے آ ہُن-

کھوتا:  میری گل پورے دھیان نال سنو- تہانوں پتہ اے ایہہ دنیا جنگل ای جنگل سی- وِچ ساڈے وڈے پوری ازادی نال موجاں ماندے پھردے سن- کدیں کِسے اوہناں نوں ڈکیا ولیا نہیں سی- پھیر کوئی قدرت ولوں بِھیڑاں پِیاں - راتو رات سینکڑیاں ہزاراں جنور مر گئے- نہ کِسے اوہناں دیاں ڈھیریاں تے تختیاں لائیاں نہ کِسے اوہناں دیاں واراں گنویاں - پر حیاتی دے پہے وگدے رہے- اساں تھوڑی جیہی تھاں آپنے لئی ول کے رہنا شروع کیتا- اوتھے اساں آپنیاں نکیاں نکیاں نوں پالن دا چارا کیتا- اوہناں نوں رہت بہت دے ڈھنگ سکھائے، آپنے آپ نوں بچاؤن دے داء دسے پرکھ پڑچول دیاں جاچاں دسیاں - پھیر ساڈے مگر واہراں چڑھیاں تے سانوں گھیر گھار کے اِک نُکرے لا دِتو نیں -

کُتا:  توں ایتھے راضی نہیں - مینوں تے ایہہ بہشت لگدا اے-

مائی:  ایویں نہیں وِچوں ٹُکی دا ہوندا- اوہدی گل سُن دھیان نال-

شیر:  مونہہ بند کرو اوئے آپنے نہیں تے کجھ کرا بہندے او میرے کولوں -

گِدڑ:  (ڈونگھا ہوکا)

کھوتا:  بعضیاں شیواں کِھلردیاں نیں تے بعضیاں سُنگڑدیاں نیں - ایس ویلے بندے کِھلردے پئے نیں - ساڈا معاملہ ذرا خراب اے- ہو سکدا اے کدیں موڑا پے ای جاوے پر اسیں دِل تے کیوں لایئے- ویکھو نا! ساڈا ابادی دا کوئی مسئلہ نہیں - نِکے توں نِکے جنور نوں وی امن چین نال جیون دا تے ودھن پُھلن دا حق اے- سانوں وی آپنیاں بالاں نال اونا ای پیار اے جِنا کِسے ہور نوں اے-

گِدڑ:  ایہہ گل اوہناں مننی نہیں بھاویں رب نوں گواہ کر لیئے-

کھوتا:  آہو- اوہناں دا کھلار ہُن ایس پاک جنگل دیاں سِریاں تائیں اپڑ پیا اے- کئیاں جُگاں توں ساڈیاں وڈیاں دے پُھل ایس دھرتی وِچ دبے پئے نیں - ایسے دھرتی وِچ ساڈِیاں ماواں نے اوہ سہاگ تے گھوڑیاں گنویاں جیہناں دی گونج اج وی پئی سنیندی اے- ساڈیاں بچونگڑیاں دے ملوک ہتھاں دے نشان وریاواں دیاں کنڈھیاں اُتے لگے اج تائیں پئے دِسدے نیں جے ساڈی قوم نے ایتھے پُجن لئی کیہ کیہ مشکلاں کٹیاں - ساڈِیاں سہاگ سیجاں توں اُٹھیاں چمبے تے مہندی دِیاں خشبواں اج وی واء دا مونہہ پئیاں بھردیاں نیں - پھیر ساڈے تے ظلم دی چُھری کیوں دھری گئی اے- سانوں گھراں چوں کڈھن دے منصوبے کیوں پئے بجھدے نیں - کوئی نیاں نہیں ایس دھرتی تے؟ اندرلے دی کوئی اواز نہیں؟

کُتا:  کوئی عوضانہ وی تے دیسن گھر چھڈن دا کہ نہیں؟

مائی:  ہائے ہائے وے میرے بچے کیدھر جاسن-

شیر:  ایہہ کِسے اِک گھر دا تے معاملہ نہیں نا بی بی! ساری قوم تے وقت پیا اے- کوئی سوچ کے ای راہ لبھسائیں نا سارے-

کھوتا:  اوہناں نال گل بات کیوں نہ کریے-

کُتا:  گل بات وِچ تے اوہناں نوں ای فائدہ رہنا اے- اوہناں تے آپنیاں چالاں مُوجب ای گل مکاؤنی اے-

مائی:  وے ہار کیوں نہیں من لیندے تُسیں؟

گِدڑ:  ایہہ تے شان نہیں نا پھیر جانور دا-

کھوتا:  مینوں سمجھ نہیں آؤندی ایہہ ساڈے دوالے کیوں ہو گئے نیں - ایہناں نوں ہور بتھیری تھاں ہونی اے-

مائی:  ہائے وے کوئی رب دا واسطہ پاؤ- کوئی دوزخ دی اگ دا ڈراوا دیو نیں خبرے ٹل ای جاون-

کُتا:  ایس گل دا وی اپاء اوہناں کر لیا ہویا اے- تسیں رب دے خوف توں ڈراسو تے اوہ آکھسن اسیں تہاڈے ارام لئی چِڑی گھر نہیں پوائے لوہے دِیاں جالِیاں والے- سرکس نہیں کھولے تہاڈا جی پرچاون لئی-

مائی:  اللہ میرا ای صبر پوے ایہناں بندیاں نوں -

شیر:  کیہ خیال اے چڑھائی کِس ویلے شروع ہونی اے-

کھوتا:  ساڈی رپورٹ تاں ایہہ اے بئی چڑھائی ہون ای والی اے- اوہناں ہتھیار کڈھ لئے نیں آپنے-

کُتا:  ہتھیار تے اوہناں دِیاں فیکٹریاں وِچ دن پر رات پئے بَندے جے نِت نویں - کلا کلا گولہ پورے شہر نوں فنا کر سکدا اے- پر اوہ تے آپنے لئی پورے نہیں ہوندے اوہناں دے- مینوں تے پتہ اے نا-

شیر:  ایہہ پھیر پرانے ہتھیار ہون گے کوئی-

کھوتا:  پرانے وی گھٹ نہیں - سانوں ایہہ تھاں چھڈ کے اگانہہ گھنے جنگل وِچ ٹُر جانا چاہیدا اے-

گِدڑ:  اوہناں نوں کِسے دسیا ہویا اے بئی اوہ اشرف المخلوقات نیں -

مائی:  اوہ کیہڑا سی ایہہ کہن والا؟

کھوتا:  اوہناں دے رب نے دسیا سی اوہناں نوں - کروڑاں ورھے ہو گئے نیں ایس گل نوں -

گِدڑ:  ایہہ اوہدے بالپنے دِیاں گلاں نیں - ہُن جے اوہ سیانا ہو گیا ہووے تے آپنی راء بدل لوے-

مائی:  تائیوں سُرت آوے اوہناں نوں وی تے خبرے بَھیڑے پے کے ساڈا کھیہڑا ای چھڈ جان چندرے-

گِدڑ:  میری گل سُنو دھیان نال ایہو جیہیاں امیداں کڈھ چھڈو دل وِچوں - اوہ لوک وڈے ڈِھیٹھ تے آپ مہارے نیں - اوہناں اُتے جے آکھو نا کِسے دعا دا جاں مت دا جاں ترلے منت دا اثر ہو جاوے تے ایہہ نہیں جے ہونا-

کُتا:  گل ای نہ کرو جی میں تے جانناں نا اوہناں نوں -

شیر:  پھیر کیہ کریے ہُن؟

کھوتا:  سارے جنے کنڈاں جوڑ کے اخیرلا ہلا کر ویکھیے اِک واری-

مائی:  میں تے آہنی آں جا کے اوہناں نوں سمجھاوو- مَلّا اساں تہانوں کیہ آکھیا اے؟

شیر:  اساں کیہ آکھنا اے بی بی! اساں اوہناں دیاں شہراں تے دھاڑاں نہیں مارِیاں - محل نہیں لُٹے اوہناں دے- اساں کِسے نوں زوریں آپنے مذہب تے چلن توں نہیں موڑیا- زوریں کِسے دی وار نوں نہیں دبایا-

کُتا:  اساں اوہناں دا رِزق نہیں کھوہیا- اوہناں دے بال نہیں زہر دے کے مارے- اساں ہوون جمن نہیں ڈکیا اوہناں دا-

شیر:  اساں ایسے کر کے شہر پِنڈ پہاڑ چھڈے بئی اوہ امن چین نال رہن- اساں چُپ کر کے اج ہار ای اِک اکٹھ کیتا تے فیصلہ کر لیا بئی ایہناں نوں امن امان نال رہن دیے- خیال ایہہ سی بئی اوہ سانوں وی امن امان نال رہن دیسن تے دونویں دِھراں آپو آپنی تھاویں خوش رہسن-

مائی:  وے شالا خوش تھیویں توں وی-

شیر:  شالا توں وی خوش تھیویں -

کُتا:  آہو بئی- ہو لؤ خوش- کر لؤ امن دِیاں گلاں - مینوں پتہ اے اوہناں کیہ کرنی اے-

کھوتا:  بچنا جے نا تے مِہر محبت کڈھ چھڈو دِلاں وِچوں - پتھر دِلے بن جاوو- زندہ رہن واسطے دلیری دے قصے تے بناؤ نا آپنے-

کُتا:  جے اوہناں جنگل وران کر سٹیا تے پھیر کیہ کرسائیں -

گِدڑ:  مقابلہ-

شیر:  اوہ ہو- ایہہ ٹھنڈیاں شاماں - ایہہ بانسریاں تے ڈھولاں دا سوہنا واج- اسیں کیویں وسار سکنے آں -

گِدڑ:  ساڈیاں بچیاں نوں وی جیون دا حق اے- جے کوئی ایہہ حق کھوہنا چاہوے تے اسیں اوہنوں سُرت کرا دیاں گے- اسیں کمزور آں پر جے اِک مُٹھ ہو جایئے تے کیہ نہیں کر سکدے- اسیں آہلکسی آں، مطلبی آں، خار باز آں - پر جے سِر تے آ بنے تے پھیر اسیں اوہ کراں گے جیہڑی جگ ویکھے- یاد رکھو اسیں کلے نہیں - کُل جہان دے اولیاء، وَیریاں دے آپنے بزرگ وی صاف پئے ویہندے نیں بئی اسیں بے قصور آں تے ساڈا کوئی آسرا نہیں - آپنیاں غاراں نوں قلعے بنا لوو- گھر گھر وِچ خبر دُھما دیو- ساڈا مذہب، ساڈِیاں رِیتاں، ساڈا جیون، ہر شے خطرے وِچ اے- اُٹھ کھلون دا ویلا آ گیا اے- کر کے وکھاون دا ویلا آ گیا اے-

کُتا:  گِدڑ بادشاہ!

سارے: زندہ باد-

کھوتا:  خبر دُھماؤنا میرے تے چھڈ دیو- اِک اِک اکھر تہاڈا میرے دماغ وِچ لِکھیا گیا اے- میرا پبلسٹی دا کم اِک نمبر ہوسی- تسیں کوئی فکر نہ کرو-

شیر:  ویلا کیہڑا ویکھدے او- چلو چل کے خبر دُھمائیے- ہور وی کئیں سربندھ کرنے جے اجے-

کُتا:  فٹا فٹ چلو- اسیں پہلے خون دی خبر تہانوں لیا کے دینی اے- جنگ لگ چکیا اے- اج توں حق سچ سبھ اوسے دا اے جیہدی بانہہ وِچ زور اے-

   (سبھ جھبدے ٹُر پیندے نیں)

گِدڑ:  ماں جی! تسیں وی جاؤ-

مائی:  وے مینوں پیر چُم لین دے آپنے-

گِدڑ:  کھلی رہو اوتھے ای- پتہ ای نا سونہہ کھاہدی ہوئی آ-

مائی:  مینوں نہیں سی پتہ توں ایڈا سیانا ایں - میرا گھر والا آہندا سی بئی تیرا دماغ ساریاں کولوں تیز اے پر اج تے حداں ای مُک گئیاں نیں - توں کِڈی چھیتی اپاء کر چھڈیا اے مشکلاں ساڈیاں دا-

گِدڑ:  میں کوئی اپاء نہیں کیتا کِسے دا- ہر کِسے نوں آپو آپنا بِلا کرنا پینا اے، میں تے راہ دس سکناں -

مائی:  رب جزا دیوی- ایڈا نِیواں سر رکھنا ایں سارے جہان دیا دردِیا-

گِدڑ:  تہاڈی مہربانی اے ماں جی!

مائی:  میں کدے ایڈا نیک تے ایڈا سیانا بندہ نہیں تکیا- میرا تے اج سبب بنا دِتا اے رب نے-

گِدڑ:  چاہونی کیہ ایں توں؟

مائی:  گِدڑا- تیرے کولوں کاہدا پڑدا اے- میرا دُکھ کوئی ماں ای پچھان سکدی اے جیہدے گھر ایانیاں دا اِجڑ ہووے تے کِسے دے سِر وِچ عقل دی رتی وی نہ ہووے- جیوندے تے اوہ رہسن خوش وی رہسن پر جماندرُو انھیاں ہار اوہناں نوں کدے پتہ نہیں لگن لگا بئی اوہناں کیہ نہیں ویکھیا-

گِدڑ:  سُرت سمجھ باجھوں حیاتی سُکھ ای سُکھ اے، بے دوس تے نچنت، اصلوں نروئی-

مائی:  نہ ہُن مینوں ولیویں نہ دے- میری نہیوں ایہناں گلاں نال تسلی ہونی- میں اَن پڑھ تے اَن جان آں - میں چاہونی آں توں میریاں ستاں مُنڈیاں نوں آپنی چھاں ہیٹھ کر لے- جیویں رات جہان نوں آپنے پرچھاویں وِچ لُکا لیندی اے تے وِچوں سورج جیہی کرامات ظاہر ہوندی اے-

گِدڑ:  میریاں ایڈیاں طاقتاں کِتھوں -

مائی:  نہ اڑیا- میرا دِل نہ توڑیں - میریاں ہزار پیڑھیاں تینوں سِیساں دیسن- شالا تُوں جیویں تیرا مان تران جیوے- میریاں بالاں نوں پڑھا لکھا- آپنے کول بٹھا کے اوہناں دا شان بنا-

گِدڑ:  توں کھیہڑے ای پے گئی ایں تے ہلا پھیر لے آویں - میں اوہناں نوں ایس معاشرے دے مفید فرد بنا دیساں - پر کاہلے تے نہ پوسن اوہ؟

مائی:  لے جیویں توں آکھیں انجے ای کرسن کہ- اوہ تے اُکا ای نمانے تے بے سمجھ نیں میرے مُنڈے شوہدے-

گِدڑ:  چنگا جا ہُن توں دریا ول- کل لیاویں اوہناں نوں تڑکے- اوس ویلے ہوا صاف تے تازی ہوندی اے تے گُھگِیاں لالِیاں رب دا ذکر کردِیاں نیں -

مائی:  دھن بھاگ- میری تے کُل تر گئی- بھلا ہووے، کُل عالم دا بھلا ہووے، میریاں بالاں نوں رب ایہو جیہا اُستاد دِتا اے- میں بھلکے آوساں - مینوں تے راہ نہیں سُجھدا خوشی نال- بھلکے ایتھے ای رہویں، سویلے سویلے ای آجانا ای میں سوہنیا!

  (نسی نسی سٹیجوں نکل جاندی اے- گِڈر نِیجھ لا کے اوہنوں ویکھی جاندا اے تے پڑدہ پے جاندا اے)